Phim tài liệu “I Just Killed My Dad” (2022) - Nội tình ẩn khuất khiến ta suy ngẫm về bạo lực gia đình

I Just Killed My Dad (2022) là phim tài liệu tội phạm ra mắt trên Netflix ngày 09/08/2022. Tựa đề gây sốc có thể là yếu tố đầu tiên khiến khán giả quyết định xem phim này. Yếu tố vững chắc thứ 2 khiến người mê true crime cảm thấy cần xem I Just Killed My Dad đó là đạo diễn Skyle Borgman - người tạo tiếng vang với Abducted In Plain Sight (2017) và Girl In The Picture (2022). Vị đạo diễn cho thấy một phong cách riêng khi làm phim tài liệu án mạng, đó là khả năng đồng cảm với nạn nhân và cố gắng liên hệ nhiều nhân vật liên quan nhất có thể, tạo nên một mạng lưới ý kiến đa chiều. Skyle cũng đặc biệt quan tâm đến những vụ án mà nạn nhân là trẻ em.

Tóm tắt vụ việc Anthony Templet

Ngày 03/06/2019, Anthony Templet, 17 tuổi, gọi điện báo cảnh sát rằng mình vừa bắn bố, không rõ tình trạng sinh tồn. Cậu lập tức được đưa về đồn thẩm vấn còn ông bố Burt Templet thì tử vong trong bệnh viện 3 ngày sau đó.

Ấn tượng của truyền thông về vụ việc này ban đầu khá hờ hững. Chỉ là một đứa nhóc vị thành niên da trắng gây án thôi, chắc được nuôi chiều hư hỏng nữa chứ gì, cứ nhốt nó vào tù là được. Bản án truy tố dành cho AJ từ ngộ sát nâng lên giết người cấp độ hai, tức có ý định, lên kế hoạch giết người. Thế nhưng, thông qua sự kêu gọi giúp đỡ của những người quen biết gia đình Anthony cùng luật sư Jarrett Ambeau, nội tình đằng sau hành vi phạm tội được lần giở, khiến vụ án trở nên phức tạp hơn: Phải biện hộ cho Anthony vô tội.

Bản án từ khi sinh ra

Mở đầu phim, ta sẽ nghe rất nhiều ý kiến trái chiều về Anthony cùng mối quan hệ với bố cậu, Burt Templet. Các nhân vật từ công tố viên, luật sư biện hộ, người thân, bạn bè sẽ nêu ý kiến theo hướng cảm tính của họ về vụ việc. Bạn sẽ thấy cách công tố lo lắng về sự vô cảm của cậu bé 17 tuổi, luật sư có niềm tin về sự vô tội thân chủ mình, hoặc người nhà đưa ý kiến chồng chéo rằng Anthony được nuông chiều hay bị bạo hành. Đây là hành trình giải quyết khúc mắc: hành động của Anthony có thể khép vào tội ngộ sát đến cố ý giết người (vốn có thể đi tù 40 năm hoặc chung thân) hay chỉ tự vệ (vô tội). Đúng là Anthony bị đe dọa, nhưng cậu có tự cầm súng bắn bố mình đến 3 phát. Tức nhẹ nhất vẫn là ngộ sát. Về lý lẫn tình, đây là vụ án cần cẩn thận xem xét.

Anthony sống với bố Burt Templet, kỹ sư giám sát với tiền lương $100/giờ, rất dư dả nhưng cậu bé không hề hạnh phúc mà chỉ dám nhốt mình trong phòng để trốn bố mình. Cậu không được đi học, chưa từng khám sức khỏe, không có nhiều tương tác xã hội dẫn đến khó khăn trong việc biểu đạt cảm xúc. Điều này lý giải cho cảm giác của công tố viên về vẻ vô cảm của cậu. Burt bắt Anthony khỏi tay mẹ ruột Theresa từ năm 5 tuổi và suốt 11 năm bị nhốt ở nhà với một loạt camera theo dõi.

Burt chẳng yêu thương gì con mình mà chỉ muốn chứng minh quyền kiểm soát với mọi thứ, muốn làm vợ cũ đau đớn, thế nên hắn không cho con đi học để vợ không tìm ra được. Về sau hắn tái hôn với người vợ thứ hai Susan đã có một con riêng và tiếp tục bạo hành hai con người này thê thảm. Anthony chọn cách dẹp bỏ cảm xúc và trốn trong phòng như một cách tự vệ trong môi trường gia đình như chiến trường này.

Lỗ hổng luật pháp Mỹ

Phim nêu lên nhiều sự thật trong hệ thống hành pháp Mỹ, vốn còn rất nhiều chông chênh trong việc giải quyết vấn nạn bạo lực gia đình và bảo vệ trẻ em. Điều đó thể hiện thông qua quy trình kiện tụng mà các nạn nhân trải qua chứ phim không cần phải rõ ràng chỉ trích. Trong hệ thống luật pháp này, người dân phải tự mình đứng lên chống chọi lại những kẻ ái kỷ nguy hiểm như Burt Templet. Hay những người thiếu kiến thức, kỹ năng thông thường như Anthony có thể đi tù vô lý nếu không có sự tốt bụng của luật sư Jarrett - người biện hộ miễn phí vụ của cậu. 

I Just Killed My Dad (2022) đánh tiếng về tình trạng bạo lực gia đình diễn ra ở nhiều hình thức, nhiều cấp độ. “Thông thường khi nhắc đến bạo hành, người ta chỉ nghĩ đến vết thương thể xác”. Điều gây khó khăn cho Anthony ban đầu đó là không có hình ảnh bằng chứng về bạo lực cơ thể từ người bố, bởi vì cậu có bao giờ được đi bệnh viện hay báo cảnh sát về những gì mình chịu đựng đâu. Bị nhốt lâu ngày, Anthony không hề có kiến thức xã hội, đến mức sau khi bắn bố xong, cậu gọi cảnh sát vì nghĩ rằng mình có thể giải thích cho người ta hiểu và sau đó được thả ra. Cậu không hiểu những tương tác cơ bản như người thường ta đập tay khi cùng nhau làm tốt công việc hay các cử chỉ tương tự. Thế nên khi bị Burt dồn vào đường cùng, cậu chỉ nghĩ một việc đơn giản đó là cầm súng lên và boom, mọi đau khổ sẽ chấm dứt.

Đây không chỉ là câu chuyện về Anthony mà còn là vết thương trải qua nhiều thế hệ. Bà ngoại cậu bị đánh, mẹ ruột và mẹ kế bị đánh đến mức họ nghĩ chắc người phụ nữ nào cũng như vậy thôi. Nhiệm vụ của luật sư Jarrett đó là thuyết phục cho bồi thẩm đoàn hiểu, rằng không phải cứ có vết bầm trên mặt mới chứng tỏ một người đang bị hành hạ.

Đối với tôi, I Just Killed My Dad (2022) kết thúc với một dấu chấm lửng. Dù luật pháp đã nghiêng về Anthony nhưng câu chuyện của cậu vẫn đang được viết tiếp. Thật khó tin trong khi chúng ta đều khao khát những điều lớn lao, những trải nghiệm phi thường, thì những người như Anthony chỉ mong muốn “điều bình thường” mà thậm chí cậu cũng không lý giải được bình thường là như thế nào. Chỉ mong Anthony nhận được sự giúp đỡ để trải qua sang chấn và sống một đời thành công.

Phim cũng cẩn thận trả lời cho câu hỏi: Vậy liệu một người có thể nổ súng chống lại người thân bạo hành và xem đó là quyền được giết không. Câu trả lời là không. Mỗi vụ việc đều có nội tình riêng và sẽ được điều tra để đưa ra bản án hợp tình hợp lý nhất.