Tủ lạnh thời cổ đại

Chúng ta thường hay thắc mắc con người thời xưa không có điện, không có tủ lạnh thì bảo quản đồ ăn thức uống như thế nào trong nhiều ngày, nhất là vào mùa nắng nóng? Câu trả lời là người xưa đã có yakhchāl - kiểu "tủ lạnh" của Ba Tư cổ đại (Iran ngày nay).

Yakhchāl được hiểu là “hố băng”, xuất hiện vào khoảng năm 400 trước Công nguyên, được xây dựng trên sa mạc rộng lớn với cấu trúc tròn xoắn ốc và có mái vòm lớn làm từ cát chịu nhiệt, đất sét, lòng trắng trứng, vôi, lông dê cùng hỗn hợp tro.

Mỗi yakhchāl bao gồm tháp hút gió và lỗ thông hơi. Các lỗ thông hơi được xây nằm ở phía dưới để không khí mát hơn đi vào và không khí ấm hơn thoát ra từ lỗ trung tâm ở trên cùng. Mái vòm cũng được bao phủ bởi lớp rơm dày cách nhiệt và chống lại ánh nắng mặt trời.

Bên dưới mái vòm là hố sâu đến gần 8m chứa băng lưu trữ, các con kênh dẫn nước vào qanat - ao nước ngọt gần yakhchāl và khi đêm xuống, nhiệt độ xuống thấp khiến nước đóng băng thành những khối đá lạnh và lắng xuống phần hố của yakhchāl.

Với Yakhchāl, người Ba Tư cổ đại đã làm đá lạnh trong những ngày mát và giữ nó trong ngày nóng, cũng như bảo quản các loại thực phẩm tươi ngon hơn.

Cre: World Beauties and Wonders, Wiki