[Nhiếp ảnh thời trang] Phong cách nhiếp ảnh lạ kỳ của Lillian Bassman

Tiểu sử:

Lillian Bassman (15/6/1917–13/2/2012) là một nhiếp ảnh gia, họa sĩ người Mỹ đặc biệt nổi tiếng trong lĩnh vực nhiếp ảnh thời trang với hơn 20 năm làm việc tại Harper's Bazaar. Ban đầu, bà học ngành thiết kế vải tại Trường Trung học Dệt may ở Manhattan và gặp được nhiếp ảnh gia Alexey Brodovitch - giám đốc nghệ thuật cho Harper’s Bazaar thời đó và được nhận làm trợ lý của ông. Bassman thành công chuyển hướng sang thiết kế đồ họa trong thời gian làm việc với Brodovitch, học thêm về nhiếp ảnh thời trang lẫn biên tập tạp chí từ người thầy này.

Năm 1945, Harper's Bazaar cho ra một tạp chí phụ mang tên Junior Bazaar nhắm đến các độc giả tuổi teen và Bassman được bổ nhiệm làm giám đốc nghệ thuật cho tờ này. Nhưng chỉ đạo nghệ thuật chưa bao giờ là việc dễ dàng: thành phẩm của các nhiếp ảnh gia không bao giờ giống như  ý tưởng của bà. Cuối cùng, Brodovitch khuyến khích bà nếu không hài lòng thì hãy tự chụp ảnh. Bassman bén duyên với nhiếp ảnh thời trang từ đây. Vào năm 1947, bà trở thành giám đốc nghệ thuật cho Harper's Bazaar. Các bức ảnh của bà xuất hiện trên tờ này trong suốt những năm 40 và 50. Bassman cũng giúp thúc đẩy sự nghiệp cho một số nhiếp ảnh gia nổi tiếng như Richard Avedon, Robert Frank, Louis Faurer...

Phong cách nhiếp ảnh của Lillian Bassman:

 Những bức ảnh thời trang mờ ảo, u ám và thanh lịch của bà trên Harper's Bazzaar từ cuối những năm 1940 đến đầu những năm 1960 rất độc đáo và đạt được hiệu quả thông qua các thao tác trong phòng tối. Chúng có độ tương phản mạnh giữa đen và trắng, làm nổi bật bộ đồ của người mẫu.

Bà tạo ra những bức chân dung đen trắng huyền ảo thông qua các thử nghiệm trong phòng tối: cắt, chỉnh màu, tẩy, lấy nét có chọn lọc, sử dụng gạc và khăn giấy để điều chỉnh hình ảnh cho đến khi chúng trông giống như những hình minh họa thời trang bí ẩn. Chúng như là sự giao thoa giữa tranh màu nước và ảnh chụp, mang trong mình chất thơ, sự huyền bí và quyến rũ. 

Những bức ảnh của Bassman mang tính đột phá, cho phép tiếp cận nhiếp ảnh thời trang một cách nghệ thuật hơn - một ngành truyền thống vốn có các quy định nghiêm ngặt. Bà cho biết mình muốn “tạo ra một hình ảnh mới ngoài những gì máy ảnh chụp được.”  Trong một cuộc phỏng vấn với tờ The New York Times năm 1997, bà nói muốn  "loại bỏ sự cứng nhắc ra khỏi bức ảnh để làm cho nó ít chân thực hơn". 

Thích ứng trong thời đại công nghệ:

 Đến những năm 70, phong cách chụp ảnh của Bassman không còn được ưa chuộng. Bà từ bỏ nhiếp ảnh thời trang và chuyển sang các dự án ảnh riêng. Khi phát triển các dự án này, Bassman kết hợp công nghệ mới, sử dụng phần mềm và chụp ảnh kỹ thuật số để cải thiện các tác phẩm của mình, luôn nhấn mạnh sự tương phản giữa ánh sáng và bóng tối. Ngoài ra, bà còn sử dụng phần mềm để xử lý lại những hình ảnh mình từng chụp nhiều năm trước, "hồi sinh" chúng theo một cách mới.

 Vào những năm 90, một số bức ảnh bị cho là đã thất lạc của bà được tìm thấy trong kho lưu trữ của Harper's Bazaar. Nhờ đó, một lượng khán giả trẻ bắt đầu biết đến và yêu thích các tác phẩm của Lillian Bassman.  Đến nỗi bà đã quay lại với nhiếp ảnh thời trang vào thập niên 90: chụp các BST cho The New York Times năm 1996, làm việc cho Vogue Đức đến năm 2004. Dù là các kỹ thuật chỉnh ảnh trong phòng tối hay sử dụng Photoshop, bà luôn thu hút người hâm mộ trong từng thời kỳ.

Thực hư về chuyện Lillian Bassman vứt các tác phẩm của mình:

Có một câu chuyện khá phổ biến về việc Lillian Bassman từ bỏ nhiếp ảnh thời trang: vào những năm 70, bà trở nên thất vọng với nghề nhiếp ảnh, đóng cửa studio và phá hủy hầu hết các ảnh của mình. Martin Harrison - một nhà sử học nhiếp ảnh tìm thấy một túi rác chứa đầy ảnh của Bassman trong một chuyến thăm đến nhà bà vào đầu những năm 90, đã động viên bà quay lại với ống kính. Thật ra, chỉ có nửa sau của câu chuyện là đúng.

Con gái bà, đồng thời cũng là một nhiếp ảnh gia - Lily Himmel chia sẻ rằng một phần mẹ mình từ bỏ nhiếp ảnh thời trang do ghét thời trang thập kỷ mới 70 - 80, còn chuyện vứt ảnh chỉ là bịa đặt:

Chú thích:

[1] Paul Himmel: nhiếp ảnh gia chuyên về ảnh thời trang và tư liệu, chồng của Lillian Bassman và cũng là học trò của Alexey Brodovitch. Ông làm việc dưới trướng vợ mình tại Harper's Bazaar khi Bassman là giám đốc nghệ thuật tại đây. Vào khoảng năm 1969, ông từ bỏ nhiếp ảnh và trở thành nhà tâm lý trị liệu.

Một số bức ảnh khác của Lillian Bassman:

Mũ.

Mũ và váy.

Váy.

Giày:

Nội y.

Lillian Bassman cũng có những bức ảnh có độ tương phản đen trắng thấp như sau:

Ảnh màu hiếm hoi của Lillian Bassman:

Nguồn: Harper's Bazaar, Atlas Gallery, 1stDIBS.