Bản chuyển thể Phía Tây Không Có Gì Lạ của Netflix có những khác biệt nào so với nguyên tác?
Bản điện ảnh tàn bạo và sâu sắc của Netflix từ cuốn sách All Quiet On The Western Front nhìn chung vẫn đúng với nguyên tác, nhưng có một số thay đổi đáng chú ý. Tiểu thuyết của Erich Maria Remarque từ lâu đã được xem như kiệt tác của dòng văn học phản chiến, được viết hoàn toàn ở ngôi thứ nhất và ở thì hiện tại, trực tiếp kéo người đọc vào những cơn ác mộng hãi hùng nhất nơi chiến trường. Bản chuyển thể năm 2022 này cũng nghiệt ngã và đớn đau chẳng kém, qua đó giúp bộ phim giành được tới 9 đề cử Oscar. Hãy cùng khám phá một số khía cạnh khác biệt giữa hai phiên bản nhé.
Kỳ nghỉ phép của Paul
Trong cuốn sách, có một chương dài kể về Bäumer trong tám ngày nghỉ phép ở nhà, bắt chuyến tàu và trở về với gia đình của mình. Có một phân cảnh mạnh mẽ khi Paul ngồi trong phòng ngủ thời thơ ấu giữa những thú vui và sở thích cũ như biểu tượng cho sự ngây thơ của mình, nhưng chua xót nhận ra rằng phần đó sâu trong anh đã kết thúc và có lẽ vĩnh viễn chẳng thể hồi sinh. Trong một quá khứ xa xăm nào đó, Paul đã từng có những tham vọng văn chương mà giờ đây dường như hoàn toàn vô ích, hàng xóm và người thân thì không thể nào thấu suốt về những gì cậu đã trải qua.
Trái lại bộ phim đã lược bỏ phần này, gói gọn lại chỉ với một câu thoại ở tiền tuyến, "Chiến tranh đã hủy hoại tất cả mọi thứ của chúng ta.", như tóm tắt quan điểm của cuốn tiểu thuyết về “thế hệ đã mất” trở về sau chiến tranh với cảm giác vỡ mộng.
Tầm quan trọng của Matthias Erzberger
Trong khi bộ phim của Netflix để Paul đắm chìm trong nỗi đau chiến tranh, vẫn còn một tình tiết phụ bên ngoài bùn lầy và sự khốn khổ của chiến hào – những phân đoạn đan xen của nhân vật ngoài đời thực Matthias Erzberger, một chính trị gia người Đức đang cố gắng thương lượng lệnh ngừng bắn với người Pháp, điều không xuất hiện trong tiểu thuyết. Chính trong những cảnh này, Berger đã minh họa hố sâu ngăn cách giữa các nhà lãnh đạo cấp cao đang tận hưởng sự xa hoa trong những căn phòng đẹp đẽ và an toàn với những người lính rã rời, vụn vỡ bên lằn ranh sinh tử.
Vai trò của Kantorek
Có thể nói tiểu thuyết đã dành kha khá thời lượng cho Kantorek - một giáo viên theo chủ nghĩa dân tộc cực đoan, người đã truyền cảm hứng cho cậu thanh niên 17 tuổi Paul Bäumer gia nhập quân đội nhưng thực tế không được nhắc đến nhiều trong phim. Trong sách có đoạn Kantorek khuyến khích Paul và các bạn cùng lớp bằng tài hùng biện tuyên truyền tham gia cuộc chiến vì lợi ích và vinh quang của "niềm tự hào Đức". Khi câu chuyện phát triển, ông trở thành một trong những nhân vật phản diện về mặt đạo đức, một kẻ ngốc tự phụ tượng trưng cho sự bất cẩn mà giới trí thức Đức đã đối xử với vô số sinh mệnh trẻ tuổi trong chiến tranh. Trong khi đó, bộ phim bổ sung chi tiết Paul ra trận bởi anh đã giả mạo chữ ký của cha mình để có thể tham chiến.
Cái chết của Kat
Người bạn, người cha, người anh em thân thiết nhất của Paul là Stanislaus Katczinsky, hay còn được gọi thân mật là Kat – một thợ sửa giày với không ít phẩm chất tốt đẹp đã không biết bao lần là chỗ dựa tinh thần vô giá cho Paul lẫn nhóm bạn. Vì thế mà sự ra đi của anh, trong cả tiểu thuyết và phim đều đẩy Paul đến vực thẳm của tuyệt vọng. Với cuốn sách, Kat qua đời vì một vấn đề tầm thường đến ảm đạm: mảnh đạn ở chân và một mảnh khác găm vào đầu đã giết chết anh ngay trước khi đến chỗ bác sĩ.
Tuy nhiên trong phim, Berger dường như có ý định nhấn mạnh hơn nữa sự vô nghĩa đến nực cười của chiến tranh. Kat chết không phải vì mảnh đạn hay tay bắn tỉa được đào tạo bài bản mà lại do một cậu bé đang hoảng loạn đã bắn anh. Cả hai cái chết đều kinh hoàng nhưng bi kịch từ một đứa trẻ dường như càng bi thảm và tàn nhẫn hơn.
Khoảnh khắc cuối đời của Paul
Thay đổi lớn nhất so với nguyên tác có lẽ là cách thức cái chết của Paul. Ở tiểu thuyết, Paul đột ngột qua đời vào tháng 10 năm 1918, một tháng trước hiệp định đình chiến. Remarque không đưa ra nguyên nhân cụ thể và đây cũng là lần duy nhất tác giả chuyển sang ngôi thứ ba khi nhân vật chính của ông đã không còn. "Sự yên tĩnh ở mặt trận phía Tây" mà Remarque viết dường như có nghĩa là Paul đã không chết giữa tiếng đạn pháo và tiếng súng… một hồi kết sâu sắc phảng phất nét trầm buồn man mác…
Thế nhưng với bộ phim, chỉ vài phút trước khi hiệp định đình chiến có hiệu lực vào ngày 11 tháng 11, sĩ quan chỉ huy của Paul ra lệnh thực hiện một cuộc tấn công phút chót mà như gã lập luận, nhằm mục đích để họ có thể trở về nhà như những anh hùng hơn là những kẻ hèn nhát. Trong cơn điên loạn cuối cùng này, Paul ra đi vì vết thương do lưỡi lê gây ra chưa đầy một phút trước khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.
