[Trước thềm Oscar 2023] Triangle Of Sadness – Một khám phá đầy trào phúng về giới siêu giàu và tuyên ngôn bình đẳng trong xã hội hiện đại
*Các đề cử tại Oscar 2023: Best Picture, Best Director và Best Original Screenplay.
Trước khi được xướng tên trong bảng đề cử của Viện Hàn Lâm, Triangle Of Sadness vốn đã gây tiếng vang ngay từ khi công chiếu tại Liên hoan phim Cannes 2022 với giải Cành cọ vàng thứ hai cho đạo diễn người Thuỵ Điển Ruben Östlund.
Chuyện phim bắt đầu với cặp đôi người mẫu Carl (Harris Dickinson) và Yaya (Charlbi Dean). Trong khi Carl chỉ là kẻ mới vào nghề ít tên tuổi thì Yaya đã là ngôi sao có tầm ảnh hưởng trên mạng xã hội. Nhờ vậy mà Yaya được mời tham gia kỳ nghỉ dưỡng trên du thuyền hạng sang cho giới thượng lưu, cô bèn đưa Carl theo cùng để chụp ảnh quảng bá nơi tài khoản có hàng triệu người theo dõi của mình. Tại đây họ liên tục gặp gỡ đủ kiểu thành phần thuộc giới siêu giàu để rồi khi hàng loạt biến cố điên rồ ập tới, lớp vỏ hoa mỹ phù phiếm hoàn toàn vụn vỡ trước tiếng cười châm biếm, đả kích sâu cay.
Triangle Of Sadness được dàn dựng với ba hồi chính, đưa các nhân vật vào những tình huống và bối cảnh khác biệt nhưng đều làm nổi bật các tư tưởng chủ đề của bộ phim. Hồi 1 là cảnh Carl và Yaya sau khi kết thúc bữa tối thịnh soạn, vấn đề là hóa đơn đã nằm trên bàn đủ lâu để khiến Carl nhận ra rằng bạn gái của anh không có ý định trả tiền, bất chấp tối qua Yaya đã nói rằng cô sẽ làm như vậy. Thế là chuyện tưởng “nhỏ nhưng con thỏ” ngay lập tức trở thành ngòi nổ cho cuộc cãi vã gay gắt về vai trò giới tính, chi tiêu công bằng giữa các cặp đôi,… Câu hỏi đặt ra chẳng phải là: Nếu bạn gái của bạn kiếm nhiều tiền hơn nhưng cô ấy luôn phớt lờ và để mặc bạn chi trả mọi bữa ăn? Hay trách nhiệm móc hầu bao thuộc về đàn ông là lẽ đương nhiên trong mọi cuộc hẹn hò?
Từ tiền đề ấy, hồi 2 diễn ra như nỗ lực làm lành của Carl và Yaya khi cùng nhau thưởng ngoạn sự sang chảnh bậc nhất trên du thuyền, diện kiến nào cặp vợ chồng già giàu có nhờ việc sản xuất lựu đạn, vị tỷ phú công nghệ cô đơn, nhà tài phiệt Nga là ông trùm ngành phân bón,… Ranh giới giữa các tầng lớp dần dà hiện diện từ đây khi một quý bà khăng khăng rằng các cánh buồm không có thực của con tàu phải được làm sạch, Carl ghen tị với một công nhân cởi trần cười nói với Yaya và sau đó gã đã bị sa thải, hay một hành khách nằng nặc yêu cầu toàn bộ thuỷ thủ đoàn đi bơi ngay trong giờ làm việc của họ. Có thể thấy kẻ có tiền và địa vị thì mải mê ve vuốt cảm xúc và giá trị của bản thân; vị trí trung gian như nữ quản lý việc sinh hoạt trên du thuyền Paula “đầu tắt mặt tối” thoả mãn những nhu cầu đôi khi cực quá quắt và trái khoáy của hành khách; cuối cùng thấp nhất đương nhiên là những người phục vụ chân tay chẳng ai đoái hoài, bảo gì làm nấy. Tuy nhiên tất cả vẻ ngoài bóng bẫy hào hoa của đám nhà giàu nhanh chóng sụp đổ trong bữa tiệc tiếp đãi của thuyền trưởng, ghi dấu phân đoạn vừa kinh tởm vừa tức cười nhất của bộ phim: Khoảnh khắc con thuyền nghiêng ngả giữa bao cơn sóng dữ cũng là bấy nhiêu bãi nôn hội tụ tất cả sơn hào hải vị trào ra, xác người quăng quật trong thác lũ đầy những… phân và nước tiểu. Chưa hết, không thể nào trào phúng hơn nữa khi một bên là những quý ông quý bà đang ngập ngụa trong vũng lầy chất thải của chính họ, thì ngài thuyền trưởng “đáng kính” lẽ ra phải dốc sức cứu vãn tình hình nay vẫn vô tư đàm đạo về chủ nghĩa cộng sản và tư bản với nhà kinh doanh phân bón vui tính.
Sang đến hồi 3 là lúc mà du thuyền đã bị cướp biển chiếm phá, khán giả lại được phen vi vu đến đảo hoang nhưng giờ đây trật tự đã thay đổi, khi những kẻ vốn cao cấp nay lại hoàn toàn vô dụng trong công cuộc chống chọi giữa thiên nhiên hoang dã. Không thành thạo một kỹ năng sinh tồn cơ bản nào, tất cả chỉ có thể cúi đầu và tôn sùng người phụ nữ chuyên dọn dẹp vệ sinh và cọ rửa toa lét trên tàu, bởi bà lao công “tầm thường” ấy giờ đây lại là kẻ duy nhất biết bắt cá, nấu nướng và duy trì sự sống cho cả nhóm. Trong một thoáng xã hội trở về nguyên thuỷ, tiền tài, quyền lực và danh tiếng cũng bất giác hoá hư không. Còn nhan sắc, thứ mà có kẻ hợm hĩnh từng chỉ dùng với những người xứng tầm, nay cũng chấp nhận dâng hiến trong đê hèn vì miếng cơm manh áo. Kết thúc là nhiều dang dở và lưng chừng, như muốn chừa lại một không gian thật rộng để đoán và ngẫm thật lâu…
Triangle Of Sadness tường minh, dễ xem nhưng cũng ẩn chứa tầng tầng lớp lớp thông điệp đắt giá và dĩ nhiên là vô cùng nhức nhối trong thời đại ngày nay, dù là phân hoá giàu nghèo, bất bình đẳng xã hội, nền công nghiệp thời trang sáo rỗng hay lạm dụng và tung hô vô độ các giá trị ảo…
