Những cuốn sách mát lành cho mùa xuân đang đến

Là một mọt sách, mình luôn có một nỗi băn khoăn mỗi khi năm cũ qua: Nên đọc sách gì để khởi đầu một năm mới đang đến đây? Bởi mình luôn có một niềm tin rằng một cuốn sách hay cho khởi đầu mới sẽ khiến tinh thần phấn chấn và nhiều năng lượng hơn, rồi biết đâu vũ trụ cũng nghe thấy tiếng lòng của một mọt sách mà dẫn lối cho mình có một năm đọc toàn sách hay thì sao! Và thế là mình sẽ có một năm sống với tâm hồn ngập tràn tình yêu và những thu nhận quý báu từ sách vở.  

Dưới đây là bốn tựa sách với dung lượng từ ngắn đến vừa mà mình muốn giới thiệu đến mọi người. Có cuốn hợp đọc nhanh trong đêm giao thừa, cũng có cuốn dung lượng dài hơn, hợp đọc khi ngồi trông nhà, trông nồi bánh chưng bánh tét, để năng lượng tích cực lấp lánh len lỏi trong lòng, ấp ủ một khởi đầu mới đang đến.  

1. Đọc thơ, xem tranh chờ năm mới đến cùng Chín Mạng 

Lấy cảm hứng từ truyền thuyết chín mạng của loài mèo, hoạ sĩ Songin Tiewsomboon đã tạo nên một cuốn sách về niềm tin và hi vọng, sự sống và cái chết, khát vọng và tình yêu. Mở sách ra, dòng chữ đầu tiên đập vào mắt mình thật ngắn gọn và hàm súc: Thơ là tranh không từ. Và quả thực vậy, những vần thơ, lời kể xen kẽ tranh minh hoạ trong Chín Mạng đã liên kết với nhau tạo ra những câu chuyện huyền bí về loài mèo. Những câu chuyện được biểu diễn bằng cả hai loại hình nghệ thuật văn học và hội hoạ sẽ khiến những tâm hồn vốn yêu điệu nhạc thi ca dễ dàng rung động.

Đó là một chú mèo Xám đi lạc ở Ngã Tư Sương, hay mèo Đen đổi trái tim cho quỷ rồi vĩnh viễn không thể nghe thấy tiếng tình yêu đập trong lồng ngực nữa, hay một chú mèo tìm đến Vịnh Trăng Khuyết, muốn dùng thân tàn giã biệt thế gian... Mỗi câu chuyện là một khúc ca, dù ngắn thôi, vẫn khiến mình bồi hồi biết bao. Có một đoạn thơ trong phần Bất Tử mà mình cứ nhớ mãi vì hay quá, rằng tình yêu mới đẹp làm sao, xứng đáng để ta cứ mãi khát khao và cố gắng làm sao: 

“Như những đóa hoa chốn thiên đường… Tim ta xao động

 Bỗng chốc ta nhận ra, sống cả ngàn năm tuổi

 Không trái tim, không biết yêu thương

 chẳng đáng là chi

 so với một khoảnh khắc

chợt vấn vương người.

 Sau lời cuối ấy

 thân thể quỷ tan đi

 với một đóa hoa mỏng manh giữ trong tay

 và trái tim rung lên nhịp cuối.

 Và thế là trái tim ấy

 đã vô phương hoàn về cố chủ.

Mèo xám tiếp tục sống cuộc đời bất tử 

 mà không thể yêu ai

 Đôi lúc, cô quạnh suốt đêm dài

chàng nghĩ mãi

 về thứ ái tình mình chưa từng trải 

 trong bóng tối u sầu tĩnh mịch

 không có đến một tiếng tim đập khẽ khàng

Vĩnh viễn.”

- Bất tử. 

Chín Mạng, với mình, là những nốt trầm tưởng như chỉ cần đọc lên thôi thì sẽ ngân mãi ngân mãi, như thể sự sống và tình yêu luôn chuyển động quanh ta. Bởi sách chỉ gồm thơ và tranh đan xen nên mình có thể đọc xong trong vòng ba mươi phút (rồi ngồi thêm chừng ba mươi phút nữa để ngắm lại tranh). Hình minh hoạ khá tối, lại còn in màu đen trắng nữa, nhưng không hề nặng nề đâu, bởi sự can đảm và tình yêu có bao giờ đáng sợ?

Mình nghĩ đây là một cuốn sách sẽ để lại cảm xúc bâng khuâng nhẹ nhàng vừa đủ trong lúc chờ năm cũ qua. Bạn có thể đọc Chín Mạng  ngắm mèo, ngâm những vần thơ ngăn ngắn, hay hay, đón năm mới sang với những xúc cảm rạo rực về khát vọng và tình yêu.

Đánh giá cá nhân: 4/5.

2. Sưởi ấm năm mới cùng Pollyanna Mặt Trời Bé Con

Mình luôn nghĩ rằng trẻ em chính là phép màu - những phép màu mang ánh sáng của hi vọng, của cuộc sống xanh non. Và vì mùa xuân là một mùa trẻ trung, tràn ngập ánh sáng ấm áp, nên mình thường nhớ đến Pollyanna mỗi khi cảm nhận được bầu trời đã dần thấm hơi thở mùa xuân.

Pollyanna hẳn là một mặt trời nhiều năng lượng nhất mà mình từng biết. Năng lượng của em luôn bừng lên rực rỡ ở bất kì hoàn cảnh nào, kể cả khi cha mất và em phải chuyển về sống với dì Polly - em gái ruột của mẹ. Người dì không có ấn tượng tốt đẹp với em dù một nửa tên em được ghép từ tên dì. Trước khi sinh em, mẹ em đã cùng cha em - một cha xứ Nam tiến, bỏ nhà mà đi, nên tất nhiên rồi, dì Polly không hề thích cô cháu gái này. Khi nghe tin Pollyanna sẽ chuyển đến nhà mình, dì đã lên tinh thần sẽ dạy dỗ em các phép tắc cho ra trò.

Nhưng chính dì Polly (và cả mình) cũng không ngờ được Pollyanna lại “có sức” mà vui vẻ nhiều đến thế! Đến nỗi mà mình tưởng dì Polly đã đón một mặt trời con về chứ không phải một đứa trẻ non nớt vừa trải qua nỗi đau mất cha. Pollyanna không nề hà gì việc mình phải ở căn phòng áp mái, bởi em có thể ngắm phong cảnh từ ô cửa sổ không có tấm chắn ruồi. Em chẳng buồn bã vì mình bị phạt đọc cuốn sách về loài ruồi, bởi vì thế mà em có thể đọc và xem tranh! Trách phạt, làm khó Pollyanna cứ như bạn đang chơi đánh tennis với một bức tường vậy, nó cứ dội lại về phía bạn vậy thôi và bức tường thì chẳng hề hấn gì sất. Mình cực kì thích thú khi chứng kiến những màn đối đáp vừa phải phép lại vừa khôn ngoan (dù không cố ý) của Pollyanna với dì Polly. Nhưng cuốn sách này không chỉ là câu chuyện về cuộc sống của một em bé lanh lợi cùng người dì cau có của mình.   

Đây là câu chuyện về một đứa trẻ hãy còn rất ngây thơ và nhỏ bé, nhưng lại mang năng lượng tích cực của mình lan tỏa khắp vùng bằng trò chơi “vui mừng” mà cha em đã dạy - vui mừng đón nhận mọi điều đến với ta. Với trò chơi tưởng như vô ích ấy, Pollyanna đã làm thay đổi  những suy nghĩ bi quan của rất nhiều người xung quanh, từ già Tom có cái lưng còng (mà Pollyanna đã nói với ông là thật may, vì như vậy thì ông không cần phải cúi xuống khi nhổ cỏ), đến dì Polly luôn phép tắc và gò mình vào cái khuôn bà tự xây khi chị gái bỏ đi, hay một người đàn ông giàu có nhưng luôn xù lông nhím, không giao tiếp với những người xung quanh chẳng hạn… Pollyanna cứ bước đến bên họ bằng sự thơ ngây và tò mò của em, rồi lúc nào không hay, những muộn phiền họ mang lại được một đứa trẻ chưa trải sự đời xoa dịu, làm bừng lên trong họ lần nữa niềm thiết tha với những điều xung quanh. 

Tim mình cứ rung lên mãi khi Pollyanna bày tỏ chẳng hiểu sao hội phụ nữ lại cố cứu giúp một đứa trẻ ở Ấn Độ thay vì Jimmy Bean - một đứa trẻ họ có thể gặp hàng ngày cũng đang cần giúp đỡ, thế mà họ lại cứ lờ đi? Thế thì tốt thôi, Jimmy Bean cũng có thể trở thành cậu bé Ấn Độ của một ai đó, em đã quyết như thế! Khi đọc đến đây, mình phải dùng từ thán phục với Pollyanna. Tại sao suy nghĩ trong em lại có thể “lắt léo” mà lại rất hợp lí như thế? Có phải đó là điều kì diệu trong trí óc trẻ thơ mà khi lớn lên đã bị ta lãng quên trước những lợi ích, những câu chuyện cần sự tính toán và chính xác hay không?

Trước khi Pollyanna đến, có những người lớn trong vùng không biết làm sao để xoay sở với chính bản thân mình: Họ buông xuôi hoặc tự thu mình, như thể mùa đông luôn ở đó và tất cả những gì họ có thể làm là đóng cửa, không tiếp đãi một ai mà họ cho là thừa thãi, không mở lòng với một ai vì họ đã chẳng còn sức để kết nối yêu thương. Nhưng khi Pollyanna xuất hiện, mình tin rằng mùa xuân đã về, băng đã tan đi, nắng đã lên và sẽ mãi ở đó. 

Trong những năm gần đây, “tích cực” dường như là một trong những cụm từ được sử dụng nhiều nhất. Và với mình, Pollyanna là một cuốn sách đầy ắp sức mạnh của sự tích cực, của năng lượng cộng hưởng giữa người với người. Một cuốn sách thích hợp để đọc mọi lúc, nhất là khi mùa xuân đang tới cùng những hi vọng mới.

Đánh giá cá nhân: 4.5/5.

3. Thêm sự can đảm với Cô Gà Mái Xổng Chuồng

Cô Gà Mái Xổng Chuồng là cuốn sách thiếu nhi nổi tiếng được bộ giáo dục Hàn Quốc khuyến đọc bởi nội dung ý nghĩa và có tính giáo dục cao. Nhưng khi đọc tác phẩm này, mình đã hai mươi tuổi rồi. Mình hai mươi tuổi, đọc cuốn sách và vẫn không thể ngừng cười, không thể ngừng khóc cùng cô gà Mầm Lá dám đi tìm tự do.

Mầm Lá có ước mơ của một người mẹ. Cô luôn mong mình có thể giữ được một quả trứng và ấp ra một chú gà con. Nhưng vì là gà công nghiệp nên như bao cô gà khác, những quả trứng của Mầm Lá đều bị ông bà chủ thu hoạch cả. Cô tạo ra rất nhiều quả trứng nhưng lại không thể có cho mình một quả trứng–sống thật sự. Nhưng khát khao của cô chưa bao giờ nguôi, mà cứ ngày càng lớn dần. Những cô gà trong trang trại chỉ mải ăn và đẻ trứng, nhưng Mầm Lá có ước mơ, và có cả tên cho chính mình. Ai lại đi quan tâm một cô gà công nghiệp có tên hay không? Nhưng Mầm Lá thì có. Ấy là cái tên nảy ra trong đầu cô khi ngắm nhìn tán cây mimosa bên ngoài trang trại.

Và Mầm Lá đã làm được thật nhiều điều so với cuộc đời một cô gà công nghiệp ngỡ chỉ có thể sống và đẻ trứng. Cô sống, yêu thương và chiến đấu hết mình: Khi ở trong trang trại, khi trở nên ốm yếu và bị vứt vào hố của những con gà chết, khi chiến đấu với mụ Chồn, hay khi có được một quả trứng vịt và gắng sức để Đầu Xanh ra đời. Một cuộc đời đầy trắc trở của cô gà mái dám đi tìm tự do đã được Hwang Sun-mi viết trong vỏn vẹn 200 trang sách, nhưng lại đủ đầy cảm xúc, đủ đầy tình cảm biết bao… Mình đã bật khóc nức nở khi Mầm Lá thúc giục Đầu Xanh cất cánh bay theo đàn - bởi cậu vốn là một chú vịt trời chứ nào phải gà con. Bầu trời và mặt đất thuộc về cậu, chứ nào phải ở đây, bên một cô gà ốm yếu như Mầm Lá. Có phải đó là sự vĩ đại của một người mẹ hay không? Và cả những độc thoại nội tâm trải dài ở cuối sách khiến mình nhận ra rằng, một ước mơ chan chứa tình yêu sẽ không bao giờ có điểm kết thúc. Ta còn chiến đấu là vì còn khát khao cuộc sống, khát khao tình yêu, rồi khi đủ yêu thương, ta sẽ trở nên bao dung và thanh thản hơn rất nhiều. Bởi như vậy, ta đã sống trọn vẹn. 

Một câu chuyện trong trẻo, nhẹ nhàng nhưng cũng không thiếu đi sự dữ dội. Cả năm qua chắc hẳn bạn đã rất vất vả rồi, năm mới, hãy nhìn lại chặng đường dài ấy và bao dung với bản thân mình hơn nhé. 

Đánh giá cá nhân: 4/5

4. Lắng nghe món quà của thiên nhiên với Sống Như Những Cái Cây

Ở bìa Sống Như Những Cái Cây có một dòng chữ nhỏ mô tả cuốn sách là “những bài học nhỏ để có nguồn hạnh phúc bất tận” nhưng khi cầm tác phẩm trên tay, mình cũng không mong chờ nhiều đến thế, bởi bất tận là một từ mô tả quá rộng lớn và mơ hồ, mà khi nhìn qua thì nội dung trong sách lại mang dung lượng khá khiêm tốn. 

Cuốn sách được Liz Marvin - vốn là một biên tập viên, viết về những loài cây khác nhau và được Annie Davidson vẽ minh họa màu xinh xắn. Cuốn sách này truyền tải kiến thức về cây cối dưới dạng những bài học có liên hệ với đời sống của người. Tìm chốn hạnh phúc như gỗ trăn, sống kiên nhẫn như thủy tùng, tận dung tối đa khoảng lặng như cây sồi… Các đặc tính của cây cối bỗng chốc trở nên thật quen thuộc với mỗi chúng ta - những người đang sống trong thời đại bùng nổ công nghệ và những tòa nhà ngày càng cao, nuốt chửng cả bóng râm che chở của thiên nhiên. 

Bởi Sống Như Những Cái Cây là sách tranh nên mình có thể đọc một mạch hết luôn. Khi đọc hết cuốn sách, mình dần tin quả thực những điều nhỏ bé trong nó có thể đem đến hạnh phúc cho ta - hướng đến một cuộc sống chan hòa, lạc quan và sáng tạo. Có thể nguồn hạnh phúc mà cuốn sách mang lại sẽ trở nên thực sự bất tận nếu bạn đồng cảm và hành động theo những gì đúc rút từ thiên nhiên - thiên nhiên rộng lớn đã tồn tại khắp trái đất qua hàng trăm triệu năm với đủ mọi giống loài.

Đây không phải một cuốn sách cần nhiều thời gian để đọc bởi mỗi loài cây chỉ có “khoanh đất” là một trang giấy thôi, thích hợp đọc khi đang chờ đợi điều gì đó không cần quá nhiều sự tập trung, hay khi đang cần tìm chút niềm vui và cảm hứng nho nhỏ, như là… khoảnh khắc năm mới sang chẳng hạn. Và bạn có thể “bói sách” bằng Sống Như Những Cái Cây như một cách lắng nghe thông điệp từ vũ trụ nữa (vâng, một gợi ý có vẻ mê tín nhưng cũng rất là mọt sách!).

Đánh giá cá nhân: 3/5.

Mình luôn tin rằng dẫu cho cuộc đời có đổi thay thế nào, khiến ta cô đơn hay lạc lối đến đâu, những cuốn sách vẫn sẽ mãi ở đó, mang trong mình vô vàn xúc cảm dạt dào mãi chẳng phai tàn dẫu thời gian có chảy trôi. Và bởi vậy, những ngày đầu xuân càng thật thích hợp để đọc một cuốn sách hay, cho tâm hồn thêm đầy ắp cảm xúc và thiết tha với cuộc đời.

Bốn cuốn sách bên trên không trực tiếp nói về mùa xuân hay ngày Tết, nhưng mình tin chúng đều mang những ý nghĩa tốt đẹp và có nét thú vị rất riêng, để chúng ta có thể tự lắng nghe chính mình, dành ra vài phút bâng khuâng nghĩ suy, và mỉm cười nhìn xuân sang với những hi vọng dịu dàng và lấp lánh.